Διάλογος στο 54 Γυμνάσιο Αθηνών

Φυσικό είναι. Παιδιά που βράζει το αίμα τους είναι. Στη συνάντηση που είχαμε με το 15μελές μαθητικό συμβούλιο  την Παρασκευή μας έβαλαν κι αυτό το θέμα. Θα ήθελαν δύο εκδηλώσεις μέχρι το τέλος της φετινής σχολικής χρονιάς. Η μια τώρα, κοντά στα Χριστούγεννα και η άλλη τις απόκριες. Δεν ξέρω γιατί ή μάλλον ξέρω, αλλά αρνιέμαι να αποδεχτώ, εκδήλωση θεωρούν σε κάποιο μπαράκι στο Μπουρνάζι. Τι έχουν δει μ’ αυτού του είδους τις εκδηλώσεις δεν κατάλαβα ποτέ.

Ρώτησα γιατί να μην τους βοηθήσουμε με ηχητική και Dj να την κάνουν στο σχολείο, ένα απόγευμα και με τη συνδρομή μας, αλλά δεν ενθουσιάστηκαν. Άσε που βρίσκουμε βολικό να επικαλούμαστε ότι πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργήσουν επεισόδια εξωσχολικά στοιχεία. Για να πω την αλήθεια τα ίδια άκουγα και πριν από δεκαπέντε χρόνια που πήγαινε στο ίδιο γυμνάσιο η κόρη μου. Εμείς τότε, ως Σύλλογος, το τολμήσαμε και δεν είδαμε να γίνουν επεισόδια. Άλλαξαν τόσο πολύ τα πράματα;

Υπάρχουν βέβαια και άλλου είδους προβλήματα. Πέρσι λέει που έκαναν μια εκδήλωση στο σχολείο χάλασε μια βρύση και ο διευθυντής του Λυκείου έγινε έξαλλος, απειλώντας ότι δεν πρόκειται να μας ξαναδώσει το σχολείο. Τι περίεργη αντίληψη περί ιδιοκτησίας κι αυτή…

Είπαμε να τα ξαναπούμε σε μια εβδομάδα, αλλά επειδή τα… ταμεία και των γονιών και των μαθητών είναι άδεια αποφασίσαμε να ενεργοποιήσουμε μια περσινή απόφαση για λαχειοφόρο αγορά. Όπου ο λαχνός θα έχει 2 ευρώ και θα προωθηθούν σε όλα τα τμήματα για να μπορούμε να κάνουμε ένα στοιχειώδη προγραμματισμό.

Πάντως συζητώντας μια μέρα με τα παιδιά χαλαρά, σε ένα άλλο επίπεδο μαθαίνεις πολλά πράγματα και αρχίζεις να ακουμπάς την ψυχοσύνθεσή τους. Κι αυτό είναι κέρδος μέγα για όλους. Γι’ αυτά γιατί αρχίζουν να νιώθουν πως οι γονείς είναι κοντά τους και για μας γιατί επιτέλους αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε τον τρόπο σκέψη παιδιών που περνούν τη δυσκολη φάση της εφηβείας.

Το θέμα μας αφορά και μας σαν γονείς και βεβαίως τα παιδιά μας. Επειδή είναι μεγάλα πια και είναι μιλώντας μαζί τους νομίζω ότι μπορούμε να τα πείσουμε πως πρέπει να φροντίζουν περισσότερο την ατομική υγιεινή τους. Διότι μπορεί να δικαιολογείται στο δημοτικό να εμφανίζονται ψείρες, στο γυμνάσιο όμως είναι κάπως. Και όμως έχουμε κρούσματα με ψείρες σε μαλλιά μαθητών μας. Κι αυτό πρέπει να το δούμε πριν πάρει διαστάσεις.

Επειδή μάλιστα το θέμα έχει μια ευαισθησία αποφασίσαμε ο Σύλλογος Γονέων να πάρει την πρωτοβουλία και να βγάλει ανακοίνωση. Δεν είναι στις προθέσεις μας να θίξουμε κανένα, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε το σοβαρό αυτό πρόβλημα στη ρίζα του.

Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο θέμα που σας έλεγα στο χθεσινό σημείωμα.

Το άλλο αφορά το γεγονός ότι επί δύο συνεχόμενες μέρες τα καμάρια μας στις μεγάλες τάξεις, στο Β3 την Πέμπτη και στο Γ4 την Παρασκευή έριξαν δυο αμπούλες (βρομούσες) μέσα στην τάξη σε ώρα μαθήματος. Η Παρασκευάτικη έπεσε την ώρα του κ. Μπίκου ο οποίος και προφανώς ζήτησε από τη διευθύντρια την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων.

Η κ. Γκόγκα ήταν πυρ και μανία. Η μέθοδος πάντως που διάλεξε να βρει τον ένοχο ήταν επιεικώς απαράδεκτη. Ζητούσε από τα παιδιά απειλητικά να της πουν, ποιος το έκανε, αλλιώς θα έδινε τρεις μέρες αποβολή σε τρεις που θα έβγαζε με… κλήρωση μέσα από 14 που… αρνούνταν να μιλήσουν. Ε, δεν είναι και ότι καλύτερο.

Και εν πάσει περιπτώσει παιδιά είναι. Το αίμα τους βράζει. Θα πρέπει να πληρώσουν τόσο ακριβά ένα λάθος τους;

Το να μιλάς με τα παιδιά είναι μια φοβερή εμπειρία. Το ζήσαμε σήμερα το μεσημέρι καθώς ο Σύλλογος Γονέων του 54 Γυμνασίου Αθηνών τήρησε την υπόσχεση που είχε δώσει στα παιδιά την περασμένη Δευτέρα και πήγαμε σήμερα στο σχολείο στο σχόλασμα για να συζητήσουμε μαζί τους. Τα παιδιά έχουν γνώμη, άποψη τεκμηριωμένη και τη λένε ευθαρσώς.

Προσπάθησα να κωδικοποιήσω τις σημειώσεις που κράτησα από τη συνάντηση αλλά είναι αρκετές και θα μας πάρει μερικές μέρες να τις συζητήσουμε:

Υπάρχει μια πρόοδος σε σχέση με τα αιτήματα που είχαν βάλει στην κατάληψη. Οι λάμπες αλλάχτηκαν ήδη και το απόγευμα σήμερα θα ερχόταν το συνεργείο να κάνει απολύμανση. Να είναι έτοιμο το σχολείο τη Δευτέρα που θα ανοίξει. Απ’ ότι μας είπαν δε λείπουν πια καθηγητές, καλύφτηκαν όλα τα κενά που υπήρχαν. Συνεχίζουν όμως να έχουν πρόβλημα με τη συμπεριφορά στην τάξη του κ. Μπίκου. Μάλλον πρέπει να τον δούμε και μεις οι γονείς και να του επισημάνουμε το πρόβλημα.

Ένα άλλο ζήτημα που αντιμετωπίζουν είναι η θέρμανση και η ψύξη. Το πρώτο θα το αντιμετωπίσουν σύντομα καθώς έρχονται τα μεγάλα κρύα αλλά ο κ. Λυκειάρχης κάνει… οικονομία στο ταμείο της Σχολικής Επιτροπής και ανάβει τα καλοριφέρ από τις 8 – 10 μόνο, ενώ μετά το Μάη δεν υποφέρεται η τάξη που δεν έχει ανεμιστήρες οροφής. Και είναι αρκετές αυτές που δεν έχουν.

Προς το παρόν επείγει να βάλουμε εξαερισμό στις αίθουσες που δεν έχουν. Όπως μας είπε πρόσφατα ο γιατρός είναι άμεση ανάγκη για την αντιμετώπιση της γρίπης. Τα παιδιά θα καταγράψουν σε ποια τμήματα λείπουν μηχανισμοί εξαερισμού και θα διεκδικήσουμε να τοποθετηθούν άμεσα.

Λείπουν τα χαρτιά υγείας από τις τουαλέτες. Υπάρχουν κάτι τετράγωνα χαρτιά και παιδιά φεύγουν και πάνε σπίτι τους όταν νιώθουν μεγάλη ανάγκη. Κι ακόμα οι τουαλέτες των παιδιών δεν έχουν σύρτη από πίσω για να κλείνουν.

Ειπώθηκε ακόμη ενημερωτικά ότι περιμένουν στο σχολείο να έρθει μια μεγάλη σκούπα που παρήγγειλαν η οποία θα κάνει και απολύμανση.

Εδώ χρειάζεται δουλειά. Ο Σύλλογος θα τα παρακολουθεί και θα επεμβαίνει όπου χρειαστεί. Επειδή όμως ειπώθηκαν πολλά, κοντά δυο ώρες κράτησε η κουβέντα, είπαμε να έχει συνέχεια την επόμενη εβδομάδα, θα μου επιτρέψετε να επανέλθω με δυο σοβαρά προβλήματα που προέκυψαν, τις εκδηλώσεις για το Πολυτεχνείο, τι θέλουν τα παιδιά και τι άλλο όσον αφορά τις εκδηλώσεις που είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε από κοινού μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς…

Περισσότερα αύριο…

Εδώ που τα λέμε δεν είναι ανάγκη να φτάσουν στην κατάληψη τα παιδιά μας στο σχολείο για να καθίσουμε να κουβεντιάσουμε σοβαρά μαζί τους σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Κι όμως συνέβη σήμερα κι αυτό.

Η διευθύντρια του 54 Γυμνασίου κ. Λιάσκου ειδοποίησε τα μέλη του Δ. Σ. του Συλλόγου Γονέων να πάμε στο σχολείο για να δούμε μαζί με το 15μελές Μαθητικό Συμβούλιο πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κατάληψη.

Τα παιδιά, αν και μικρά, έχουν συγκροτημένη άποψη και διεκδικούν δίκαια πράγματα. Κουβεντιάσαμε για μια ώρα περίπου μαζί τους, πείστηκαν για τις καλές μας προσθέσεις και αποφάσισαν , από αύριο, να ανοίξει πάλι το σχολείο.

Υποσχεθήκαμε όμως αυτή την Παρσκευή 13/11, ώρα 2, την ώρα που σχολάνε να πάμε τα μέλη του Δ. Σ. του Συλλόγου Γονέων και να συζητήσουμε με τα παιδιά του 15μελούς και να σχεδιάσουμε τις εκδηλώσεις που θα κάνουμε από κοινού μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Οι γονείς ανησυχούν. Βροχή έπεσαν τα τηλέφωνα με το που άκουσαν για κατάληψη. Κακώς ανησυχούν! Τα παιδιά μας είναι μια χαρά και η αντίδρασή τους απολύτως υγιής. Θα είμαστε κοντά τους

Θύτες περίπου το 5% και θύματα ένα 10% με 15%
των μαθητών δημοτικού και γυμνασίου. Διάλεξα το θέμα από τη σημερινή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ πολύ επίκαιρο με βάση και τη συζήτηση που είχαμε που είχαμε πρόσφατα στοσχολείο μας για τα κρούσματα σε μαυθητές μας.

Της Ιφιγένειας Διαμαντή

«Οταν χτυπούν ένα παιδί κάθε μέρα, του χαλούν τα πράγματα, δεν το αφήνουν ήσυχο, το κοροϊδεύουν, το ενοχλούν και το παιδί τότε δεν νιώθει καλά, μετά δεν έχει θάρρος και δεν μπορεί να το ξεπεράσει». Μόνο τα ίδια τα παιδιά μπορούν να δώσουν με τη μεγαλύτερη ακρίβεια το νόημα της λέξης bullying. Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο, όπως έχει αποδοθεί στα Ελληνικά, δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Οι έρευνες γύρω από αυτό, όμως, ξεκίνησαν μόλις στη δεκαετία του ‘70 στο εξωτερικό, ενώ στην Ελλάδα πολύ πιο πρόσφατα.

Ενα 10% με 15% των μαθητών δημοτικού και γυμνασίου πέφτει θύμα διαφόρων μορφών εκφοβισμού στο σχολείο, με τους μαθητές που ασκούν βία να υπολογίζεται ότι ξεπερνούν το 5% του συνόλου των μαθητών. Προς το παρόν, δεν υφίσταται από την πολιτεία οργανωμένο πρόγραμμα αντιμετώπισης του φαινομένου το οποίο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είθισται να κάνει την εμφάνισή του στο δημοτικό, να κορυφώνεται στο γυμνάσιο και να μειώνεται στο λύκειο. Οι όποιες προσπάθειες εξαντλούνται αφ’ ενός σε αυτοτελείς πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών που εντάσσουν το σχολείο τους σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως η περίπτωση ενός γυμνασίου στον Ασπρόπυργο, καλουμένων παράλληλα να αντιμετωπίσουν τη δυσπιστία και την καχυποψία συναδέλφων ή αρμοδίων από τους οποίους περνούν υποχρεωτικά προς έγκριση τα προγράμματα. Αφ’ ετέρου, σε φορείς που εφαρμόζουν σχετικά προγράμματα, όπως η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (www. epsype. gr).

Το πρόγραμμα «Δάφνη»

Υπό την καθοδήγηση του αναπληρωτή καθηγητή Παιδοψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και επιστημονικού υπευθύνου της ΕΨΥΠΕ, Γιάννη Τσιάντη, εδώ και τρία χρόνια η Ελλάδα συμμετέχει στο διακρατικό πρόγραμμα «Δάφνη» μαζί με την Κύπρο, τη Γερμανία και τη Λιθουανία, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε σχολεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Τα αποτελέσματα, μαζί με άλλες πτυχές, θα συζητηθούν σε διήμερο συνέδριο που αρχίζει σήμερα (Divani Palace Acropolis, Παρθενώνος 19 - 25), τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια και συνδιοργανώνεται από την ΕΨΥΠΕ και τη Σχολή Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου. Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχικής υγείας, με θέμα τη σημασία της πρόληψης για τον εκφοβισμό και τη βία στο σχολείο μεταξύ των μαθητών.

Με αυτήν την αφορμή, στην Ελλάδα βρίσκεται ο πρωτοπόρος και θεμελιωτής στην έρευνα γύρω από το φαινόμενο του εκφοβισμού, Σουηδός Νταν Ολβιους, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία. Το βιβλίο του «Εκφοβισμός και βία στο σχολείο - Τι γνωρίζουμε και τι μπορούμε να κάνουμε», που έχει μεταφραστεί σε είκοσι γλώσσες και στην Ελλάδα εξέδωσε η ΕΨΥΠΕ, παρουσιάστηκε χθες σε κεντρικό βιβλιοπωλείο. Το 1970, ο Ολβιους ξεκίνησε την πρώτη επιστημονική μελέτη για το φαινόμενο και στη δεκαετία του 1980 διεξήγαγε το Πρόγραμμα Πρόληψης του Εκφοβισμού που φέρει το όνομά του. Εδώ και οκτώ χρόνια, είναι επικεφαλής πρωτοβουλίας της νορβηγικής κυβέρνησης για την εφαρμογή του στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Της Μαρίας Αρβανίτη - Σωτηροπούλου

Σαράντα χρόνια Ίντερνετ και στα σχολειά μοιράστηκαν φέτος για πρώτη φορά, εκτός από τα δωρεάν βιβλία, και οι πρώτοι προσωπικοί υπολογιστές. Τους λένε Notebooks, δηλαδή μπλοκάκια σημειώσεων, και παραπέμπουν στην παλιά πλάκα με το κονδύλι. Περιέχουν τα πάντα και τίποτε. Όλα εξαρτώνται από τον χρήστη. Ο δάσκαλος μεσάζων στη διαδικασία της γνώσης περισσότερο από ποτέ. Τα σημερινά παιδιά ξέρουν περισσότερα για την πλοήγηση στο Διαδίκτυο από την πλειοψηφία των διδασκόντων. Είναι το χάσμα των γενεών που βάθυνε αφόρητα με την κατακλυσμιαία μεταβολή της τεχνολογίας. Για μας ήταν θέμα αγωγής. Δεν θεωρούσαμε σπατάλη χρόνου την ανάγνωση, ακόμη και φωτορομάντζου, ενώ μεγαλωμένοι με εντατική κατήχηση για τη «διανοητική τεμπελιά» του σινεμά, νιώθαμε τύψεις παρακολουθώντας ακόμη και ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση.

Τα σημερινά παιδιά απενοχοποίησαν κάθε οθόνη, που επίσημα πια εντάχθηκε στα όργανα παιδείας και κυριολεκτικά ζουν εξαρτημένα από την τεχνολογία. Αυτό που περνά απαρατήρητο είναι ότι μέσω υπολογιστή η διαδικασία της μάθησης αποσυντίθεται, ενώ η συγκέντρωση της προσοχής δεν θεωρείται προαπαιτούμενο. Οι νέοι, σα μικροί Ναπολέοντες, εργάζονται μέσω Ίντερνετ, την ώρα που «συνομιλούν» μέσω Facebook με 5-6 «φίλους», βλέπουν «πίσω» τηλεόραση, ακούν μουσική και απαντούν με τηλεγραφική διατύπωση στους ενοχλητικούς οικείους, που ρωτούν συνήθως πρακτικά, βαρετά και ανούσια για τα παιδιά πράγματα, όπως «Τι ώρα θα γυρίσεις;» ή «Θα φας στο σπίτι;». Ενώ η τηλεόραση θρονιάστηκε αρχικά στο σαλόνι κάθε σπιτιού -τιμώμενο μέλος της οικογένειας- και συγκέντρωνε τους ανθρώπους δίνοντας αφορμές για διάλογο, το «προσωπικό» κομπιούτερ απομονώνει τους νέους από τον διπλανό του συνάνθρωπο δίνοντας προτεραιότητα σε μιαν εικονική πραγματικότητα με πλασματικούς «φίλους» στους οποίους εξομολογούνται σκέψεις, αισθήματα και πράξεις που θα δίσταζαν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία. Τα προσωπικά δεδομένα αυτόβουλα παραχωρούνται στη διαδικτυακή σκηνή, πριν ακόμη υπάρξει οιαδήποτε μέριμνα για την προστασία τους. Αυτή η αδιαφορία για τον προσωπικό χώρο ξεκίνησε με τη χρήση των κινητών τηλεφώνων που παραδόξως μετέβαλε άρδην τον κατεστημένο τρόπο χρήσης του τηλεφώνου. Πριν επινοηθεί η αναγνώριση κλήσης -(που σου επιτρέπει να επικοινωνήσεις αν το επιθυμείς αργότερα με όποιον σου τηλεφωνεί) και ενώ η τηλεφωνική επικοινωνία ήταν δύσκολη και ακριβότερη- εθεωρείτο αδιανόητο το ν’ αφήσεις έναν επισκέπτη σου να περιμένει για να συζητάς με άνεση στο τηλέφωνο. Το απόρρητο της τηλεφωνικής συνδιάλεξης ήταν ιερό και καυγάδες ξεσπούσαν επειδή κάποιος δεν απομακρυνόταν αρκετά στην ουρά του κοινόχρηστου τηλεφώνου. Σήμερα με τα ανοικτά συστήματα επικοινωνίας, όλος ο συρμός του τρένου ενημερώνεται για τα προσωπικά οιουδήποτε, ενώ συχνά βγαίνοντας με φίλους διαπιστώνεις ότι η περισσότερη ώρα της συντροφιάς, καταναλώνεται σε εμβόλιμες μέσω κινητού, συνήθως ανούσιες, επικοινωνίες.

Το Ίντερνετ έχει ήδη υποκαταστήσει την αυθεντία του βιβλίου. Παλιά έγκυρο ήταν μόνο ό,τι είχε τυπωθεί. Εμπιστευόμαστε το «το διάβασα» περισσότερο από το «το είδα με τα ίδια μου τα μάτια». Αυτό γιατί πια είχαμε μάθει ότι, ενώ οι αισθήσεις μας συχνά προδίδουν, για τα βιβλία είχε ήδη αναπτυχθεί τρόπος επαλήθευσης και αξιολόγησης κάθε γνώσης. Έτσι, πληκτρολογώντας μια λέξη, π.χ. αρθραλγία, κατακλύζεσαι από έναν απίστευτα μεγάλο κατάλογο καταχωρήσεων, όπου ισότιμα προβάλλονται ελάχιστες έγκυρες ιατρικές απόψεις και πλήθος διαφημιστικά επιστημονικοποιημένων προτάσεων για βότανα ή χειροπρακτικές και προσωπικές εμπειρίες ασθενών, σχεδόν πάντα αρνητικές. Έτσι όλοι παριστάνουν τον ειδήμονα και θέλουν να έχουν άποψη στην προτεινόμενη από τους γιατρούς θεραπευτική αγωγή, επειδή «είδαν στο Ίντερνετ» κάποια αναφερόμενη παρενέργεια.

Στο Διαδίκτυο βλέπεις, δεν διαβάζεις και, πολύ περισσότερο, δεν μελετάς. Έτσι ξεχνάμε ότι η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας. Στο Ίντερνετ ακόμη δεν έχει αναπτυχθεί φίλτρο εγκυρότητας της πληροφορίας και το ζητούμενο δεν είναι το πώς τεκμηριώνεται κάτι, αλλά το πόσο «δημοφιλής» είναι μια άποψη. Το Ίντερνετ λειτουργεί με τη λογική των μετρήσεων τηλεθέασης. Αυτό που «ανεβαίνει» στη λίστα των κυκλοφορούντων αρχείων, είναι αυτό που επιβιώνει. Οι υπόλοιπες πληροφορίες πετιούνται στον κάδο των Delete, χωρίς την ελπίδα νεκρανάστασης, που είχαν τα παραπεταμένα έγγραφα -έντυπα ή χειρόγραφα. Η διαδικασία της συγγραφής μεταμορφώνεται και η οπτική μνήμη καταργείται, αφού η μορφή του κειμένου παραλλάσσει. Μπορούσαμε ν’ ανατρέχουμε στα γνωστά κείμενα με κλειστά μάτια. Σήμερα όλα είναι κινούμενη άμμος, που ταχύτατα καταπίνει την εύθραυστη επικαιρότητα. Επειδή τα πάντα έγιναν μιας χρήσης και αðευθύνονται στους πολλούς ήταν φυσικό να επιδιωχθεί η φθήνια, που ποτέ δε συμβαδίζει με την ποιότητα. Οι κομπιούτερ αντικαθίστανται ταχύτατα, ενώ οι εκτυπωτές στοιχίζουν λιγότερο από τα αναλώσιμα. Η εξέλιξη παράγει σκουπίδια, όχι πάντα ανακυκλώσιμα. Ουσιαστικά η ίδια μας η ζωή αναλώνεται σε ρυθμούς ταχύτερους της βιολογικής μας φθοράς. Δεν προλαβαίνουμε τις εξελίξεις. Ενώ τα γηρατειά του κορμιού μας καθυστερούν, η ψυχή μας δεν αντέχει τις μεταμορφώσεις του ψηφιακού περίγυρου.

Τίποτε δεν μένει σταθερό, από το κλίμα μέχρι την πρίζα, όλοι χρειάζονται εντατική επανεκπαίδευση στα στοιχειώδη. Η ηλικία δεν αποτελεί πια τεκμήριο σοφίας, αλλά αντιμετωπίζεται με επιείκεια ή χλευασμό σαν ο προθάλαμος της άνοιας. Η πείρα δεν μεταγγίζεται και η ιστορία εύκολα παραχαράσσεται, όσο η προσωπική μνήμη δεν επιβιώνει. Οι κλασικές φωτογραφίες έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητά τους στο χρόνο. Οι ψηφιακές αν και εύκολες στη λήψη και αυθεντικές -χωρίς στήσιμο και προσποίηση, αν και διακινούνται ταχύτατα, φτερουγίζοντας από e mail σε e mail, παραμένουν άυλες και ανυπόστατες, ενώ ευκολότατα παραχαράσσονται, έτσι που το αυθόρμητο μιας έκφρασης διορθώνεται στο επιθυμητό της διαγραφής κάθε ρυτίδας, και εύκολα χρησιμοποιούνται για παράνομη ή έστω χιουμοριστική απόδοση.

Παρά τις απόπειρες καθιέρωσης των ψηφιακών άλμπουμ, η ευκολία χρήσης και η με γεωμετρική πρόοδο αύξηση των φωτογραφιών, ουσιαστικά διέγραψε την αξία τους ως τεκμηρίων ζωής. Τα παλιά οικογενειακά άλμπουμ χωρούσαν σ’ ένα χαρτόκουτο τις μνήμες ολόκληρης της οικογένειας σε ασπρόμαυρες, επετειακές συνήθως ή σε σημαντικές στιγμές, στημένες πόζες. Τα άλμπουμ των έγχρωμων συνήθως αποχρωματισμένων φωτογραφιών γεμίζουν βιβλιοθήκες, απ’ όπου επιλέγαμε δυο τρεις να γίνουν κάδρα. Ακολούθησαν οι δύσχρηστες ταινίες, τα ήδη ξεπερασμένα βίντεο και τα ηλεκτρονικά τσιπάκια. Αποδείχθηκε ότι η ευχέρεια χρήσης συμβαδίζει με ευτέλεια κατασκευής. Οι μαγνητοταινίες απομαγνητίζονται σε μια πενταετία, ενώ τα πολυδιαφημισμένα για την ανθεκτικότητα CD μετά μικρή χρήση, καταλήγουν από ένθετα εφημερίδων κρεμασμένα στα μπαλκόνια σε ρόλο πτηνοαπωθητικών. Δε φταίει η τεχνολογία ή το Διαδίκτυο. Μην ξεχνάμε ότι το Ίντερνετ είναι χαρακτηριστική περίπτωση ανθρώπινου δημιουργήματος που ξεπέρασε τον δημιουργό του. Πλασμένο για τον Πόλεμο των Άστρων, κατέληξε να γεφυρώνει τη γη. Όχι χωρίς την κατασκοπευτική του ιδιότητα. Άμβλυνε τις αντιστάσεις μας στην προστασία του ατομικού, χωρίς να συμβάλλει στην προστασία των αδύναμων. Η γη μας, παρά τους αναρίθμητους δορυφόρους, εξακολουθεί να κατοικείται από μια πλειοψηφία απαίδευτων και εξαθλιωμένων ανθρώπων, το ποσοστό των οποίων δεν άλλαξε, επειδή οι χώρες τους έχουν δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο. Η άμεση δημοσιότητα συγκλονιστικών συμβάντων, όπως οι θεομηνίες ή οι πόλεμοι, δεν έκανε ταχύτερη την ανακούφιση των θυμάτων παρά τις καμπάνιες και τους εράνους. Αντίθετα, η συνεχής απεικόνιση της φρίκης φαίνεται να εξοικειώνει την πλειοψηφία των πολιτών του δυτικού κόσμου, που, πιεσμένοι από την οικονομική κρίση, αντιμετωπίζουν κυνικά τον διαχωρισμό του κόσμου σε προνομιούχους και καταδικασμένους.

Αποδεχόμεθα μοιρολατρικά τα γεγονότα και ευχόμεθα να μην αλλάξει το ιστορικό κλίμα και βρεθούμε ξανά στο επίκεντρο μιας ακόμη παγκόσμιας σύρραξης. Βέβαια, χάρη στο Ίντερνετ, δεν χρειάζεται καν να βγούμε στον δρόμο σε πορείες και μαχητικές διαδηλώσεις, επικοινωνούμε ταχύτατα με ομοϊδεάτες σε όλο τον κόσμο, μαζεύουμε υπογραφές και οργανώνουμε εκδηλώσεις, κατακλύζουμε τον Λευκό Οίκο και τον ΟΗΕ με τόσα γράμματα διαμαρτυρίας, που το κέντρο τους ν’ αποδιοργανώνεται, αλλά στο τέλος οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται πάντα ερήμην μας. Η ψευδαίσθηση της συμμετοχής μένει, καθώς και η ελπίδα ότι ίσως κάποτε το μικρό πετραδάκι της δικής μας συνδρομής θα μπορούσε να μπλοκάρει τον θηριώδη μηχανισμό της βίας.